Czytanie do snu, zabawa w berka czy odpowiadanie dziecku na milion pytań z rosnącym apetytem na wiedzę, to wyjątkowy czas w życiu formującej się rodziny. Jednakże cyfryzacja codzienności sprawiła, że wpadamy w pułapki komfortowego klikania.Dzieci pozbawione nudy
Dzieci na wzór zaaferowanych ekranem rodziców, chcą skosztować dobrodziejstw wirtualności. Mimo że ich głowa jest wolna od zmartwień, to nuda wydaje się być największym z przeciwności losu, którym muszą stawić czoła. Dzieciństwo to przecież okres, kiedy czas płynie wolno, gdy dni boleśnie się dłużą, a lato wydaje się być nieskończone.
Pokolenie Gen Z pamięta, kiedy Internet był odrębną przestrzenią. Komputer służył głównie do grania w gry czy malowania krzywych obrazków w paint’cie i było to mniej więcej wszystko, co miał do zaoferowania cyfrowy świat. Spędzanie czasu na zabawie na zewnątrz, zawsze plasowało się na wyższym podium od siedzenia w domu. Widoczny jest zanik takiego podziału obecnie – mówi absolwentka I liceum w Mysłowicach.
Traktowanie tabletu, czy smartfona jako remedium na wszelki dyskomfort, to utrudnienie rozwoju fundamentalnych umiejętności dziecka. Bombardowanie kolorami i dźwiękiem od najmłodszych lat to kataklizm dla rozwijającej się psychiki dziecka. W szeregu negatywnych skutków na pierwszy plan wysuwają się problemy z mówieniem i koncentracją. Ponadto ponad 80% dzieci przekracza bezpieczne limity czasu przed ekranem, a 40% ma dostęp do urządzenia już przed drugim rokiem życia.
Badania jednoznacznie wskazują, że substytucja zabawy bajkami na żądanie ma negatywny wpływ, a nawet doprowadza do regresu funkcji poznawczych. Zwłaszcza jeśli rozpocznie się zbyt wcześnie. Ma to kluczowe znaczenie w momencie, gdy rodzice poświęcają połowę swojego życia pracy. Oddanie dzieci w wir zabawy na tablecie, wydaje się być jedynym sposobem na zaznanie spokoju. Jednakże skutki tego działania będzie trzeba naprawiać w przyszłości. Dlatego tak ważne jest poświęcenie uwagi i poznanie zainteresowań dziecka.
Miejscem, gdzie można się o tym przekonać, jest Młodzieżowy Dom Kultury w Jaworznie. Oferta zajęć pozalekcyjnych jest niezwykle szeroka i różnorodna. Od poniedziałku do piątku, w godzinach popołudniowych oraz w soboty w godzinach porannych, dostępne są warsztaty tak dla najmłodszych jak i młodzieży. Plastyka, ceramika, taniec współczesny, akrobatyka, zajęcia wokalne, siatkówka czy wspinaczka to tylko wybrane pozycje z harmonogramu dostępnego pod adresem mdk.jaworzno.edu.pl. Wykształcona kadra pedagogów dba o dobre samopoczucie podopiecznych oraz dopasowanie ćwiczeń do ich możliwości. Charakter pozalekcyjny sprzyja zacieśnianiu więzi pomiędzy uczestnikami, a poczucie przynależności do grupy jest przecież podstawą dorastania. W Młodzieżowym Domu Kultury najistotniejsze jest właśnie spotkanie się i wspólne działanie.
Problematyka higieny cyfrowej u dorosłych jest o tyle optymalna, że negatywne skutki jej nieprzestrzegania, nie docierają do tak wrażliwych obszarów mózgu, jak w przypadku dzieci i nastolatków. Badanie przeprowadzone przez Nadie Maxwell, wielokrotnie nagradzaną na arenie międzynarodowej psychodietetyczkę, udowodniło, że nawet gdy użytkownik nie lajkuje szkodliwych treści w mediach społecznościowych, to nadal będzie je napotykał. Do badania stworzony został profil na instagramie, a wiek użytkownika ustalono na 13 lat. Trzymano się zasady lajkowania jedynie pozytywnych treści, głównie uroczych zwierząt czy tutoriali Do It Yourself. Mimo to algorytm pchał w stronę profilu młodej osoby filmy o charakterze destrukcyjnym, wpływające na postrzeganie swojego ciała i psychikę.
Spoglądając na wyniki Badania Higieny Cyfrowej i Aktywności Fizycznej Młodzieży z 2026 roku wynika, że: Niewielu nastolatków regularnie stawia granice i kontroluje używanie urządzeń ekranowych. Tylko 8,9% nastolatków ograniczało czas spędzany przed ekranem dla rozrywki, 11,1% przestrzegało wyznaczonego przez siebie czasu ekranowego, 12,4% unikało trzymania telefonu przy sobie cały czas (odpowiedzi: „zawsze lub prawie zawsze”). Zminimalizowanie szkodliwości mediów społecznościowych nie wymaga wprowadzenia kompletnego zakazu ich użytkowania, ale stworzenia alternatyw do spędzania wolnego czasu.
Zajęcia pozalekcyjne są jedną z dróg, która pozwoli na doświadczenie radosnego dzieciństwa.
Karolina Słomska

